BIHARKO LAUDIO

ERIZPIDE OROKORRAK

biharkolaudio-eusk @ 18:45

Planteamendu Integrala sailean biltzen diren proposamen partikularrei ekin aurretik, HOPOtik etorriko liratekeen eskuhartze desberdinak gidatuko lituzketen ildo gakoan diren heinean guretzat funtsezkoak diren irizpide orokorreko jarraibide batzuen beharra azpimarratu gura dugu.

1- INDUSTRIA-BARRENDEGIEN LEKUALDATZEA

Diagnosian aipatzen den eta egun dauden industria-eremu handiek sortutako hirigunearen erabateko segregazio espaziala guztiz jorratu barik geratzen da behin-betiko proposamenean, gure ustean txarto deitzen den estrategiko delakoan.

Gure proposamena finkatzen dugun behin-betiko eraberritzearen premisatik lehentasunezkoa da ibaiaren ertzetik hurbil dauden industria-eremuen lekualdatzea planteatzea, haien ordez sistema mixtoak eratuz non etxebizitza konbentzionala, esperimentala nahiz loft-ak, zerbitzu-esparruak, dendak eta ostalaritza-guneak, artisau, I+G, teknologia berri edo zerbitzuetarako guneak leudekeen, parke linealarekin eta kalitatezko etxe-eremuekin konpatible direnak.

2- ETXEBIZITZA-EREDU BERRIAK

Egun etxebizitza lortzeko dagoen arazoari erantzuteko eskaintzen diren etxebizitza-ereduak nahikoak ez direlakoan gaude. Uste dugu okerra dela pentsatzea soilik promozioaren handitze kuantitatiboa (publikoa eta babestua izanik ere), oraingo higiezinen eredua mantenduz gero, gai izango dela gazteek etxebizitza lortzeko, familien zorpetze gero eta handiagoa edo etorkizun hurbilean sortuko diren beste arazoak (hiritar etorri berrien kopuruaren hazkuntza eta beharrezkoa den haien integrazioa bezalakoak) konpontzeko.

Azken urteotako eta etorkizunerako aurrikusten den dinamika soziodemografikoak elkarbizitza-egoeren aniztasunaren zabalkuntza erausten digu, berauek gero eta ezegonkorragoak direlarik gainera. Egoera honen aurrean merkatuaren egungo zurruntasunak, non eskaintza ez den batere dibertsifikatua eta alokairurako apenas dagoen, oztopo larria suposatzen du. Horri gehitu behar diogu etxebizitza publikorako politika eskasek alokairuan dauden etxebizitzetara bideratu dituztela batez ere sektorerik behartsuenak, horrela etxebizitza modalitate honen eta kohesio sozialaren gaineko defizitaren arteko lotura sortu delarik. Aldi baterako bokazioa duten etxebizitza kopuru egoki batek bazterketa-arriskua eta kohesio-falta gutxitu ditzake. Gure uste apalean funtsezkoa da babes ofiziala, bereziki alokairuzkoa, bultzatuko duen marko arauemailearen aldeko apustua egitea.

Jendarteen eta hiri-espazioen antolakuntzan aniztasuna eta heterogeneitatea elementu positiboak direla irizpidetik abiatuta, ezinbestekoa da hausnartzea etxebizitzaren eskaintzaren dibertsifikazioak eredu soziodemografiko orekatu eta sustengarriak errazteko beharraz, bertan adinaren araberako osaketa, familia-motak, errenta-mailak, ezaugarri kulturalak etab. kontuan hartuz eta nor bere ezaugarrietan ixten diren taldeen sorrera ahalik eta gehien ekidinez.

Laudion gakoa izango da industrien lekualdatzeak eskainiko duen aukera profitatzea etxebizitza-tipologia berriak arakatzeko: malguagoak eta lanarekin uztargarriak (artisau-lantegi txikiak, estudioak, bulego profesionalak...) direnak, espazioaren okupazio eta banaketarako aukera berriak, material berriak, ekipamendu banatuak etab. Elkarbizitza-esparruen eboluzioaren aurrikuspenen aurrean (kide bakar edo biko etxeen nagusitasuna eta egoeren aldakortasun handiagoa) ezinbestean eskaintza dibertsifikatu behar da alokairuko etxebizitzarena handituz eta tipoen anistasuna bultzatuz, bereziki neurri txikiko etxebizitzetan erreparatuta, orain arte ia esistitzen ez direnak eta konnotazio negatiboak izan dituztenak.

Sail honetan gure herrian hazi berri diren –baina prezioetan eragin eskasa izan duten- merkatal-lokaletako etxebizitzak sartzen ditugu. Uste dugu lokal horiek ere babes sozialeko etxebizitzetara mugatu behar direla eta ganoraz fiskalizatu eta arautu behar direla dagokion (eta gaur egun ez dagoen) araudiarekin eta muga nahikoa ezarriz, erabilpen espekulatiboak saiheste aldera.

Etxebizitza-tipologia berrien aldeko apustu honek aukera paregabea eskaintzen du irtenbide irudimentsuak bilatzeko, lehiaketen bidez; berauetan inportantea da arkitekto gazteen parte hartzea, gure garaiekin bat egiten duten formula eta bizimodu berriak bultzatzeko aktibo funtsezkoa diren heinean.

Etxebizitzaren kontzepzioak zabala izan behar duela uste dugu. Anna Bofill Levi arkitekto urbanistak dioenez, jerarkiarik gabeko elkarbizitzarako funtsezko oinarrizko irizpide horretatik abiatuta, familientzat eta talde, bikote nahiz norbanakoa bizi izateko beste modalitateentzat etxebizitza-mota berriak sortzen dira.

Etxebizitza bere bizilagunen bizitzaren aro desberdinetara egokitu behar da.

Gure bizilekuetan gero eta ohikoagoa den ordaindutako lanera (artisautza, eskulana, telelana...) ere egokitu behar da.
Okupatzen duten taldekako (familiarrak ala ez) bizitza-eredu desberdinetara; elkarbizitza, kultura nahiz ohitura, ahalmen ekonomikoa, taldearen kide-kopuruan... dauden harreman-desberdintasunak ere bai, bereziki alokairuzkoa bada non erabiltzaile mota aldatu daitekeen.

Gutxituak diren lagunei eta sustengarritasunari egokitu behar.

Desabantaila sozialak dituzten lagunei etxebizitzarako errazatsunak ezartzea, prezio onargarriak dituen diruz lagundutako alokairurako etxebizitza-multzoa izatea, eskaintza dibertsifikatua, zabala, malgua, egonkor eta sustengarria.

Horrek guztiak aruadi eta ordenantzen berrikuspena dakar.

3- DENTSITATE BAXUKO ETXEBIZITZEN ETA DENTSITATE BEREZIKI ALTUKOEN DESAGERPENA

XXI. mendean eta sustengarritasunaren erronka eginbehar nagusi bihurtuta, akats larritzat jotzen dugu dentsitate baxuko etxebizitzen eraikuntzan tematzea, gure lurraldearentzat ez delako bat ere egokia dakarren lurraren alferrikaltze handia dela eta; gure herrian bertan egindako ekimen batzuek (Latiorro) ondo erakusten dute aipatutakoa.

Badirudi HOPOaren berrikuspenaren aurrerapenak mota hauetakoak erabili nahi dituela dentsitate tarteko-altukoen eta nekazal-lurzoruen arteko trantsizio gisa baina hori gure usterako ez da inolaz ere beharrezkoa, are gehiago kaltegarria ere izan daiteke eredu dentsoagoetako erabiltzaile gehiagorentzat.

Tipologia berean eta aldez aurretik zeudenen hiri-ehuna kontsolidatu eta osatzeko balio dituztenak baino ez ditugu onargarritzat hartzen; hau da, Arraño eta Landaluzeren arteko aldea edota Gardeagotxi eta Latiorroko gune zehatzen bat.

Aldiz, Laudio bezalako herri-tipologia batean , duen orografiagatik eta berez eraikin oldarkor gehiegi dugularik, onartezintzat jotzen dugu 7 -are gutxiago 10- altuera izango lukeen eraikinik egitea.

Laudio bezalako leku batean 4 altueratako etxebizitza-bloke konpaktuak nahikoak dira datozen urteetan behar den etxebizitza-parkerako, egun ditugun natura-baliabide urriak (bereziki parke linealaz ari gara) eraso larriak sor ditzaketen elementu berriekin gehiago hipotekatu barik.

Beraz, planeamentu berrian horretarako aurrikusi diren inongo leku batean ere ez dela 4 solairutik gorako etxebizitzarik agertu behar defenditzen dugu; altuera honetatik gorantza, horrek leku horietako (Bitorika, Telleria, Bidezaharreta...) oraingo pertzeptzioa era nabarian aldaraziko luke eta erasotzat joa izango litzateke.

4- IBAIAREN ERTZEAN URIOLAK SUERTATZEKO ARRISKUAREN GAINEKO SENTIKORTASUN IRIZPIDEA

Ibaiaren ertzean uholdeak gertatzeko aukera gutxitzea helburu duten neurriak hartzearen beharra kontuan hartzea garrantzitsua da. Eraikinak gehiago altxatzea, beheko solairuak uriolekiko ekimen bateragarriak erabiltzea...bezalako ideiek ibaia eta bere ertzekin disfrutatzea –herriaren ardatza direlako- eta uholderik balego ondorio larrien arriskua ekiditea konpatible izatea baimenduko digu.

Erriberak era ordenatu, mixto eta uholde-arriskuaren ondorioz dentsitate onargarriaren arabera okupazio sozial bat emateari ez diogula muzin egin behar deritzogu baina aukera hau, noski, ibarren kalitatea hobetu, ibaiarekiko distantzia handitu eta uriolek kalte ditzaketen eremuak indartzeko erabili behar da.

5- HELTZEKO ERRAZTASUNA ETA MUGIKORTASUN BERRIA

Hiri justu eta berdintzaileak heltzeko erraza, dauden mota guztietako barrera (fisiko, genero, segurtasunezkoak...) ahalik eta gutxien dituena izan behar duela ezin zaigu ahaztu.

Heltzeko erraztasunak suposatzen du barrera arkitektonikoak ekidin behar direla, proiektatzeko moduaren perspektiba desberdin baten bidez baina zidor, bide, bidegorri eta garraio publiko txikien sarea sortu behar dela ere bai; horrek edozeini udalerriko ia leku guztietara erraz heltzeko aukera ematen dio, heltzeko erraztasuna hiriaz disfrutatzeko dugun eskubidearen dimentsio bat delako.

Hiri-garraioaren problematikan aditua den Carme Miralles-Guasch geografoak adierazi duen gisa, hiri-espazioa eraikitzeko hiriaren alde funtzional desberdinen arteko garraiobide konektore gisa autoa izango delakoan planifikatu eta eraikitzen badugu, biztanleriaren zati handi batek ez du berau erabiltzeko inolako aukerarik izango.

Beraz heltzeko erraztasunak, lurralde-dimentsioaz gain norbanakoaren ezaugarria ere badu, hiritar guztiek leku eta ekinbideetara ailegatzeko dituzten aukera-kopuruarekin lotuta.

Taxi-busa edo antzeko sistemek adinekoak, mugikortasun urrikoak, haur txikiak, baliabide eskasekoak...herriaren zerbitzu eta espazio guztietara heltzea lor dezakete. Plan honen zioa ez da sistema hauek abian jartzea baina bai sistema hauen etorkizuneko garapena erraztuko duten bide-sareak ikertzea. Bereziki txirrindulentzako bidegorriak, egun jarraipenik, kalitaterik, zabalerarik, egoera onean dagoen asfalturik, autoekiko eta oinezkoekiko banaketarik gabeak ditugunok; horrek Plan berezkoa eskatzen du, garraio publikoaren aldeko zinezko apustua egiteko gaia dena.

Heltzeko erraztasuna arlo zehatz eta berezituetan aztertzea beharrezkoa da, lurralde-antolaketaren eraginkortasuna hiritar bakoitzak dituen aukerekiko neurtuz.

6- BURUTZEKOAK DIREN PROIEKTUEN DISEINUEN ENKARGURAKO IRIZPIDE OROKORRA

Espezifikoki etxebizitzarako aipatutakoaz gain, irizpide orokor baten onarpena proposatzen da, Laudio euskal profesionalek egiten duten arkitekturaren erreferente gisa koka dezakeena hein handi batean. Horrek planteamentu estrategikoari koherentzia eta zorroztasuna ematen dio eta gure herriaren kokapen berriaren proiekzioa errazteaz gain datozen ekimen guztietarako gida gisa ere balioko digu.

Irizpidea hauxe da: Laudio Euskal Herriko profesionalik hoberenentzako laboratorioa bihurtuko dugu. Horretarako Plan Orokorrak aurrikusitako ekimen gehien-gehienak lehiaketen bidez definitu behar izango dira; batzuetan mugatuak eta beste batzuetan zabalak baina betiere gure geografia-eremuko proiektugilerik onenek parte hartzeari begirakoa, horiekin batera geure fakultate eta eskoletatik eatera berri diren balore berriek ere esku hartuz.

Talde multidisziplinarioek burututako proiektuen aurkezpena bultzatuko da, disziplina desberdinen (arkitektura, hirigintza, geografia, soziologia, biologia, ekologia, heltzeko erraztasuna, generoa...) arteko sinergiak bultzatze aldera.

Horrela geure herrian sortzen den arkitekturaren aldeko apustu gardena egin nahi dugu, Laudio kalitatezko arkitektura eta hirigintzaren katalogo handia bilakatzeko baina “izar” handiengandik eta espektakulu-kulturatik ihes eginez, Javier Sádaba filosofoak dioenez espezialisten teknifikaziotik ihes eginez ez high-tech-en kontra aritzeko baizik eta bere gehiegikeriak behin-betiko geldiarazteko, gure inguru hurbileko profesional bikainei aukerak eskeiniz. Horrek guztiak profesionalen elkarte eta formakuntza-eskolekin hurbileko harremana izatea eskatzen du.

Zabaldu Bildu.net | del.icio.us